پایگاه خبری همبستگی ملی
در مناسبات بینالمللی، جملهای معروف وجود دارد که میگوید: «برای صلح آماده شو، اما برای جنگ برنامهریزی کن». امروز، منطقه ما بار دیگر در میانه تلاطمهای ژئوپلیتیک و سایه سنگین تنشها میان ایران و ایالات متحده قرار گرفته است. فارغ از تمام تحلیلهای ضد و نقیض درباره احتمال وقوع درگیری نظامی، یک اصلِ حکمرانی خللناپذیر وجود دارد: «دولتها برای تمامی سناریوها، حتی کماحتمالترین آنها، باید برنامههای دقیق و عملیاتی داشته باشند.»
وظیفه ما به عنوان رسانه و نماینده افکار عمومی، در این لحظه حساس تاریخی، نه دامن زدن به هراس، بلکه «بازخوانی مسئولیتهای حاکمیتی» است. هشدار ما به سیاستگذاران روشن است: دولت نباید در برابر تندباد حوادث احتمالی، در وضعیت «غافلگیری استراتژیک» قرار گیرد. بزرگترین آسیب در ساختارهای اجرایی، «واکنشی بودن» است. تجربه بحرانهای گذشته نشان داده که هزینهی تصمیمگیری در لحظهی وقوع حادثه، چندین برابر تصمیمگیری پیش از آن است. دولت موظف است تمام سناریوهای ممکن را — از تشدید فشارهای اقتصادی تا درگیریهای محدود — روی میز بگذارد. آمادگی برای هر سناریو، به معنای پذیرش وقوع آن نیست، بلکه به معنای «بیمه کردنِ ثبات ملی» است.
در هر معادله سیاسی یا نظامی، «تابآوری اجتماعی» حرف اول و آخر را میزند. تابآوری جامعه مستقیماً به «سفره مردم» گره خورده است. اگر دولتی نتواند در زمان بحران، زنجیره تأمین کالاهای اساسی، دارو، سوخت و نان مردم را تضمین کند، سایر ابزارهای قدرت نیز کارایی خود را از دست خواهند داد. دولت باید همین امروز پاسخ روشنی برای این سوالات داشته باشد: آیا ذخایر استراتژیک کالا برای ماههای متمادی پیشبینی شده است؟ آیا شبکه توزیع در صورت اختلال در زیرساختهای کلان، جایگزین (Back-up) دارد؟ و چگونه میتوان از شوکهای ناگهانی قیمت در بازار ارز و کالا در لحظات اولیه بحران جلوگیری کرد؟
آمادگیِ فیزیکی تنها نیمی از مسیر است؛ نیمه دیگر، «اقناع عمومی» و حفظ آرامش روانی جامعه است. دولت باید با شفافیت نشان دهد که برای هر شرایطی برنامه دارد. ابهام، زایندهی شایعه و شایعه، ویرانگرِ امنیت روانی است. رسانه در اینجا نقش دیدهبان را دارد و این مطالبه را تا حصول اطمینان از وجود ساختارهای پشتیبان، از نهادهای مسئول پیگیری خواهد کرد.
دولت باید نهادهای مدیریت بحرانِ معیشتی را با رویکرد «پدافند اقتصادی» از همین امروز فعالتر کند. آمادگی برای بدترین شرایط، بهترین راه برای جلوگیری از وقوع آنها و یا حداقل، عبورِ کمهزینه از بحران است. نباید اجازه داد که روزمرگی، مانع از نگاه سناریومحور شود. غافلگیر شدن در برابر دشمن خارجی یک بحث است، اما غافلگیر شدن در برابر نیازهای اولیه مردم (نان، دارو و معیشت) خطایی است که تاریخ آن را نخواهد بخشید. به یاد داشته باشیم که وظیفه دولت دقیقاً «اندیشیدن به آن چیزی است که دیگران ممکن است به آن فکر نکنند.» امروز زمانِ حرف نیست، زمانِ «تضمینِ ثبات سفرههای مردم» است.
