به گزارش پایگاه خبری همبستگی ملی: مراسم گرامیداشت آیتالله سیدمحمود طالقانی با عنوان «گفتوگو، تکثر و مردمسالاری» عصر سهشنبه ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ به همت فراکسیون اصلاحطلبان در خانه احزاب استان البرز برگزار شد.
این مراسم با حضور حجتالاسلام فخرالدین صابری طالقانی نماینده دوره ششم مجلس شورای اسلامی، مهندس کیان فرماندار طالقان، محمدرضا طالقانی فرزند آیتالله طالقانی و جمعی از نخبگان، فعالان سیاسی و فرهنگی و علاقهمندان برگزار شد و طی آن ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه و مشی اجتماعی و سیاسی آیتالله طالقانی مورد بازخوانی قرار گرفت.
طالقانی شخصیتی چندوجهی و گفتوگومحور
در آغاز این نشست، مهندس امیرحسین فرامرزی طالقانی به نمایندگی از جوانان اصلاحطلب ضمن خیرمقدم به حاضران، به فرازهایی از زندگی سراسر مبارزه و چالش آیتالله طالقانی پرداخت.
وی طالقانی را از شناختهشدهترین شخصیتهای چندوجهی و از چهرههای اثرگذار در جریان انقلاب دانست و با اشاره به ارتباط او با جریانهای سیاسی و مذهبی گوناگون گفت طالقانی با وجود تفاوتهای جدی میان این جریانها، راه مدارا، گفتوگو و اقناع را برمیگزید.
طالقانی قرآن را به متن زندگی آورد
حجتالاسلام فخرالدین صابری طالقانی در ادامه با استقبال از برگزاری این نشست و با بیان جمله «شیفته طالقانیام» به ابعاد مختلف شخصیت آیتالله طالقانی پرداخت.
وی رفتار آیتالله را منطبق با سیره پیامبر اسلام دانست و گفت طالقانی مؤمن بود و به تکلیف عمل میکرد. برنامههای او قرآنمحور بود و همزیستی با سلایق و دیدگاههای مختلف نیز ریشه در همین نگاه قرآنی داشت.
صابری طالقانی با اشاره به پیشینه خانوادگی آیتالله طالقانی اظهار کرد طالقانی مجتهدی مسلم بود و برای تأمین معاش به تعمیر ساعت میپرداخت.
وی افزود آیتالله طالقانی در دوران رضاخان از نخستین روحانیونی بود که فعالیت سیاسی را آغاز کرد و در پی مخالفت با کشف حجاب و درگیری با مأموران، نخستین زندان خود را تجربه کرد.
به گفته صابری طالقانی، مشی طالقانی بر تبلیغ دین با محوریت قرآن استوار بود و او در سالهای فعالیت سیاسی و اجتماعی خود تلاش داشت میان ایمان دینی و مسائل واقعی جامعه پیوند برقرار کند.
وی با اشاره به حمایت طالقانی از نهضت ملی شدن صنعت نفت و دکتر محمد مصدق و نیز ارتباط او با جریانهای مختلف سیاسی و مذهبی گفت طالقانی در مواجهه با جریانهای متضاد، همانند شیوه پیامبر، از گفتوگو و جذب فاصله نمیگرفت.
صابری طالقانی مهمترین وسیله نفوذ اجتماعی را «سعهصدر» دانست و گفت طالقانی در زندان نیز از فرصت برای آموختن استفاده میکرد و از همبندان خود پزشکی و مهندسی میآموخت.
وی همچنین به نقش آیتالله طالقانی در شکلگیری نهضت آزادی در سال ۱۳۴۰ در کنار مهندس مهدی بازرگان اشاره کرد و از شهید مصطفی چمران و شهید محمدعلی رجایی به عنوان شاگردان طالقانی نام برد.
قرآن برای زندگیست نه قبرستان
یکی از محورهای مهم سخنان صابری طالقانی، نگاه آیتالله طالقانی به قرآن و نسبت آن با زندگی اجتماعی بود.
وی با تأکید بر اینکه «قرآن مال زندگی است، نه قبرستانها» گفت طالقانی تلاش میکرد قرآن را از یک امر صرفاً مناسکی فراتر برده و معارف آن را در متن زندگی فردی و اجتماعی جاری کند.
به گفته او، طالقانی برای نسل جوان مقالات متعددی مینوشت و زمینههایی برای آموزش و تبلیغ قرآن فراهم میکرد و همین نگاه موجب جذب نسل جوان به اندیشه دینی میشد.
این تصویر از طالقانی با آنچه در بررسیهای فکری درباره او نیز آمده همخوان است؛ قرآن، توحید، قسط، طاغوت و شورا از مفاهیم محوری منظومه فکری او به شمار میرفتند.
حجاب و ضرورت پرهیز از اجبار
صابری طالقانی در بخش دیگری از سخنان خود به مسئله حجاب پرداخت و گفت «در پوشش بانوان، چادر الزامی نیست».
وی با اشاره به تجربه سیاستهای مختلف در حوزه حجاب از جمله گشت ارشاد، از برخی شیوههای برخورد اجباری انتقاد کرد و گفت روشهایی گشت ارشادی، خروجی درخور و مورد انتظار نداشته است.
به گفته وی، بخشی از واکنشها و تنشهای اجتماعی در حوزه فرهنگ، محصول رفتارهای نامناسب و سیاستهای نادرست در همین حوزه است و مواجهه با مسائل فرهنگی نیازمند تدبیر، اقناع و پرهیز از اجبار است.
شورا، مردمسالاری و حاکمیت قانون
بخش مهم دیگری از سخنان صابری طالقانی به اندیشه سیاسی آیتالله طالقانی اختصاص داشت.
وی مردمسالاری و نظام شورایی را از اصول مهم فکری طالقانی دانست و آزادی، عدالت، برابری و حاکمیت قانون را از دیگر مؤلفههای اندیشه او برشمرد.
طالقانی شورا را صرفاً یک سازوکار اداری نمیدانست و در تفسیر خود از آموزههای قرآنی، شورا را به مشارکت مردم در امور اجتماعی و سیاسی پیوند میزد.
صابری طالقانی مبارزه با استبداد و استعمار را از ارکان مبارزات دانسته افزود: طالقانی مبارزه با ظلم را بر مبارزه با کفر مقدم میدانست.
وی همچنین از صراحت لهجه و شجاعت طالقانی در بیان دیدگاههایش سخن گفت و یادآور شد که امام خمینی(ره) از او با عنوان «ابوذر زمان» یاد کرده بود.
اگر طالقانی بود …
یکی از صریحترین بخشهای سخنان صابری طالقانی، به ارزیابی او از نقش احتمالی آیتالله طالقانی در تحولات سالهای نخست پس از انقلاب اختصاص داشت.
وی گفت «اگر طالقانی بود، به احتمال ۹۰ درصد جنگ تحمیلی نمیشد».
صابری طالقانی همچنین معتقد بود اگر طالقانی در قید حیات بود، مجاهدین خلق دست به اسلحه نمیبردند و به منافقین بدل نمیشدند، سفارت آمریکا اشغال نمیشد وی برای نمونه به حل مسالمتآمیز غائله کردستان توسط آیتالله طالقانی از مسیر تشکیل شورا و گفتوگو اشاره نمود.
این بخش از سخنان او بیش از آنکه گزارشی تاریخی باشد، یک ارزیابی و فرض تاریخی از نقش طالقانی در مدیریت منازعات سالهای نخست انقلاب است؛ ارزیابیای که بر تصویر طالقانی به عنوان شخصیتی ذینفوذ، برخوردار از مقبولیت عمومی و توانمند در ایجاد ارتباط میان جریانهای متعارض استوار است.
خانواده و میراث طالقانی
صابری طالقانی با اشاره به خانواده آیتالله طالقانی، نقش همسران و فرزندان او را در زندگی و فعالیتهای اجتماعی وی مهم دانست و گفت طالقانی از دو همسر خود، صاحب ۱۰ فرزند بود.
وی همچنین به فعالیتهای اعظم طالقانی دختر آیتالله اشاره کرد و گفت او در سال ۱۳۵۴ به حبس ابد محکوم شد.
صابری طالقانی با اشاره به فعالیت آیتالله طالقانی در مدرسه سپهسالار گفت داراییهای او به حساب ۱۰۰ امام واریز شد و تأکید کرد فرزندان طالقانی نیز از موقعیت آقازادگی برای خود بهره نگرفتند.
فرماندار طالقان از احیای خانه و روستای گلیرد گفت
در ادامه، مهندس کیان فرماندار طالقان ضمن تبریک راهاندازی خانه احزاب و برگزاری مراسم بزرگداشت آیتالله طالقانی گفت خانه احزاب باید محل چنین گفتوگوهایی باشد.
وی با اشاره به نخستین بازدید کاری خود از خانه آیتالله طالقانی در روستای گلیرد اظهار کرد تاکنون حدود سهونیم میلیارد تومان برای بازسازی این خانه هزینه شده و پروژه با نظر و همراهی محمدرضا طالقانی پسر آیتالله پیش میرود.
فرماندار طالقان افزود: گلیرد با هدف توسعه گردشگری مورد توجه قرار گرفته و بهسازی معابر آن نیز در دستور کار بوده است.
کیان با تأکید بر اینکه «نگاه ما مردمی است» گفت: شعار پزشکیان و دولت وفاق سرلوحه کار مدیریت شهرستان است و تقویت همفکران و استفاده از ظرفیت دیدگاههای مختلف مورد توجه قرار دارد.
وی با دعوت از اعضای خانه احزاب برای حضور در طالقان، بر ضرورت تقویت تکثر فکری با لحاظ دیدگاههای بومی شهرستان تأکید کرد.
: محمدرضا طالقانی از تجربه زیسته خود گفت
استاد محمدرضا طالقانی، فرزند آیتالله طالقانی، نیز در ادامه با اشاره به تجربه زیسته خود از سال ۱۳۴۱، بخشی از خاطرات و مشاهداتش از زندگی و فعالیتهای پدر را بیان کرد.
وی گفت: اشغال سفارت آمریکا و دستگیری برادرانش را از نزدیک شاهد بوده است.
محمدرضا طالقانی تأکید کرد پدرش همواره به دنبال رواداری، گفتمانسازی و خشونتپرهیزی با الهام از قرآن بود و در همین مسیر با جریانها و گروههای مختلف ارتباط برقرار میکرد؛ از جلسات با فرقان و نواب صفوی گرفته تا ملی مذهبیها، نهضت آزادی و مواجهه با غائله کردستان.:seedling: بلاتکلیفی خانه طالقانی میان شهرداری و میراث فرهنگی
فرزند آیتالله طالقانی در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت خانه پدری در محدوده پیچ شمیران تهران پرداخت.
به گفته محمدرضا طالقانی، در ابتدا این خانه با شرط ایجاد کتابخانهای به نام آیتالله طالقانی به شهرداری واگذار شد و کتابخانه نیز فعال و در دسترس مردم قرار گرفت.
وی افزود: متأسفانه در دوره مدیریت علیرضا زاکانی، با عنوان ترمیم بنا، موضوع تخریب خانه مطرح شد و خانواده برای جلوگیری از این وضعیت، موضوع ثبت بنا در فهرست آثار تاریخی را با وزیر میراث فرهنگی مطرح کردند.
به گفته وی، با وجود پیگیریهای انجامشده، خانه همچنان میان میراث فرهنگی و شهرداری بلاتکلیف مانده است.
پایان نشست با شعر و گفتوگو
در پایان مراسم، میهمانان به پرسشهای حاضران پاسخ دادند.
استاد فروزنده مستوفی، شاعر و نویسنده، شعری در گرامیداشت آیتالله طالقانی قرائت کرد و دکتر مهراب رجبی،رئیس بنیاد ایرانشناسی شعبه البرز و استاد علایی فرهنگی پیشکسوت،استاد قهرمان دبیر حزب ترقی، مهندس موذن دبیر حزب جمهوریت و … نکاتی درباره زندگی و مبارزات طالقانی را به اشتراک گذاشتند.
