به گزارش پایگاه خبری همبستگی ملی، همزمان با سومین روز از برنامه‌های دهه کرج، آیین «بازخوانی هویت علمی کرج» با محوریت بزرگداشت استاد جلال افشار ارومیه‌ای، از بنیانگذاران علم حشره‌شناسی و موزه جانورشناسی ایران، در کاخ تاریخی سلیمانیه دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی کرج برگزار شد.
این مراسم به همت دکتر ساناز اسفندیاری، دبیر انجمن «بخوان با ما» و دبیر اجرایی آیین، و با حضور جمعی از مسئولان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، استادان دانشگاه، مسئولان موزه جانورشناسی، اصحاب رسانه و علاقه‌مندان حوزه علم و فرهنگ برگزار شد. اجرای این مراسم نیز بر عهده خانم تقی‌زاده بود.
کرج؛ گنجینه‌ای از علم و فرهنگ
دکتر ساناز اسفندیاری در آغاز این مراسم با تبریک دهه کرج، بر ظرفیت‌های علمی، فرهنگی و تاریخی دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی و موزه جانورشناسی تأکید کرد و بزرگداشت استاد جلال افشار را فرصتی برای بازخوانی بخشی از هویت علمی و تاریخی کرج و ایران دانست.
وی اظهار کرد: معرفی و بزرگداشت شخصیت‌هایی همچون جلال افشار، تنها تجلیل از یک فرد نیست، بلکه پاسداشت نسلی از دانشمندانی است که با پژوهش، آموزش و تلاش علمی، بخشی از بنیان‌های علمی کشور را پایه‌گذاری کردند.
امنیت غذایی؛ رسالت علم در خدمت جامعه
در ادامه، دکتر مسعود احمدزاده، مسئول گروه گیاه‌پزشکی دانشکده کشاورزی، با اشاره به جایگاه علمی این گروه، امنیت غذایی و تولید محصولات سالم و باکیفیت را از مهم‌ترین مسئولیت‌های جامعه علمی عنوان کرد.
وی با اشاره به پیشینه علمی گروه گیاه‌پزشکی گفت: حفظ میراث علمی گذشتگان، انتقال این دانش به نسل‌های آینده و تربیت نیروهای متخصص، از مهم‌ترین رسالت‌های دانشگاه به شمار می‌رود.
احمدزاده همچنین با اشاره به موزه جانورشناسی افزود: موزه‌ها حافظان میراث علمی ملت‌ها هستند و موزه‌ای که جلال افشار با امکانات محدود پایه‌گذاری کرد، امروز بخشی از سرمایه علمی کشور محسوب می‌شود.
وی ابراز امیدواری کرد نسل امروز بتواند میراث‌دار شایسته دانش و تجربه پیشینیان باشد و کرج را یکی از گنجینه‌های مهم علم و فرهنگ ایران دانست.
جلال افشار؛ پیشگام علم حشره‌شناسی ایران
دکتر علیرضا صبوری نوشهری، رئیس موزه جانورشناسی و استاد دانشگاه تهران، در بخش دیگری از این آیین به تشریح زندگی علمی جلال افشار و تاریخچه شکل‌گیری موزه جانورشناسی پرداخت.
وی با اشاره به سوابق تحصیلی و فعالیت‌های علمی جلال افشار، از حضور وی در انستیتو پاستور، وزارت فلاحت و فعالیت‌های تخصصی در حوزه حشره‌شناسی یاد کرد و ایجاد آزمایشگاه حشره‌شناسی و فعالیت‌های علمی و آموزشی او را از نقاط مهم تاریخ علم کشاورزی ایران دانست.
به گفته صبوری، موزه جانورشناسی در سال ۱۳۰۷ بنیانگذاری شد و حدود ۱۵ سال است که به نام استاد جلال افشار نامگذاری شده است.
این موزه امروز با برخورداری از ۱۷ سالن، مجموعه‌ای ارزشمند از نمونه‌های جانوری و حشرات ایران و جهان را در خود جای داده و در سه حوزه نمایشی، علمی و اداری فعالیت می‌کند.
گنجینه‌ای از تنوع زیستی ایران
رئیس موزه جانورشناسی با اشاره به وجود هزاران نمونه جانوری و حشره در این مجموعه، بر اهمیت موزه در شناخت تنوع زیستی کشور تأکید کرد.
وی وجود نمونه‌های تایپ را یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های علمی این موزه دانست و گفت این نمونه‌ها در شناسایی و نامگذاری گونه‌ها جایگاه مرجع دارند و حفاظت از آنها مسئولیتی علمی در سطح ملی و بین‌المللی است.
به گفته صبوری، وجود ده‌ها هزار نمونه حشره و مجموعه‌های تخصصی مربوط به کنه‌ها، جوندگان، حلزون‌ها و نمونه‌هایی از کشورهای مختلف، موزه جانورشناسی را به یکی از مجموعه‌های مهم مطالعات جانورشناسی کشور تبدیل کرده است.
وی همچنین بر تلاش پژوهشگران برای حفظ اصالت ایرانی در نامگذاری گونه‌ها و معرفی تنوع زیستی کشور تأکید کرد.
موزه؛ پلی میان علم، جامعه و نسل آینده
صبوری با اشاره به برنامه‌های آموزشی موزه اظهار کرد: بازدید دانش‌آموزان و گروه‌های مردمی، یکی از ظرفیت‌های مهم این مجموعه برای ایجاد ارتباط میان نسل جدید، علم و طبیعت است.
وی افزود: موزه جانورشناسی علاوه بر فعالیت‌های پژوهشی، می‌تواند در افزایش آگاهی عمومی درباره تنوع زیستی، محیط زیست و ضرورت همزیستی انسان با طبیعت نقش مؤثری ایفا کند.
رئیس موزه جانورشناسی همچنین از تلاش برای روزآمدسازی اطلاعات نمونه‌ها، استفاده از کدهای QR و توسعه ظرفیت بازدیدهای مجازی خبر داد.
میراثی که نیازمند حمایت ملی است
رئیس موزه جانورشناسی با اشاره به محدودیت‌های مالی و کمبود نیروی انسانی، خواستار توجه بیشتر به این سرمایه علمی شد.
وی مقاوم‌سازی ساختمان موزه، تأمین تجهیزات و امکانات تخصصی و تقویت نیروی انسانی را از مهم‌ترین نیازهای این مجموعه برشمرد و تأکید کرد حمایت از موزه می‌تواند از طریق کمک‌های مالی، اهدای نمونه‌های جانوری، ارائه خدمات تخصصی و معرفی ظرفیت‌های موزه در رسانه‌ها و فضای اجتماعی انجام شود.
به گفته وی، حفاظت از چنین مجموعه‌ای تنها وظیفه یک دانشگاه یا موزه نیست، بلکه بخشی از مسئولیت عمومی در قبال میراث علمی و طبیعی ایران به شمار می‌رود.
جلال افشار؛ پیوند علم، پژوهش و کشاورزی
در ادامه این مراسم، استاد خلیل طالبی جهرمی، از پیشکسوتان حوزه حشره‌شناسی، با بازخوانی بخش‌هایی از تاریخ علمی این حوزه و زندگی جلال افشار، از نقش وی در توسعه علم حشره‌شناسی، مبارزه علمی با آفات و آموزش نسل‌های بعد سخن گفت.
در روایت ارائه‌شده از زندگی علمی افشار، وی دانشمندی معرفی شد که تلاش کرد دانش حشره‌شناسی را از فضای صرفاً دانشگاهی و آزمایشگاهی به عرصه زندگی و کشاورزی وارد کند.
سفرهای علمی، پژوهش درباره حشرات، تلاش برای بومی‌سازی دانش و مقابله علمی با آفات کشاورزی، از جمله محورهایی بود که در این بخش از مراسم مورد توجه قرار گرفت.
کرج؛ شهر خاطره‌ها، امیدها و دانش
دکتر مهراب رجبی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی شعبه البرز، نیز در این آیین با تأکید بر جایگاه تاریخی و فرهنگی کرج، این شهر را «شهر خاطره‌ها و امیدها» توصیف کرد.
وی با اشاره به سهم ایران در تولید و گسترش دانش و فرهنگ، کرج را گنجینه‌ای از علم و فرهنگ دانست و موزه جانورشناسی استاد جلال افشار را روایتگر سال‌ها تلاش، پژوهش و فعالیت علمی معرفی کرد.
رجبی تأکید کرد که بزرگداشت جلال افشار در حقیقت بزرگداشت یک نام نیست، بلکه تجلیل از علم، پژوهش و نسلی از ایرانیانی است که برای شناخت سرزمین، طبیعت و زیست‌بوم ایران تلاش کردند.
تشریح برنامه‌های دهه کرج
در پایان این آیین، دکتر حشمدار، معاون فرماندار کرج، ضمن تشریح برنامه‌های دهه کرج، بر اهمیت توجه به ظرفیت‌های علمی و فرهنگی این شهر تأکید کرد.
آیین «بازخوانی هویت علمی کرج» بار دیگر این نکته را یادآور شد که هویت شهرها تنها در بناهای تاریخی و خاطرات آنها خلاصه نمی‌شود؛ بلکه بخش مهمی از این هویت در آزمایشگاه‌ها، موزه‌ها، کتابخانه‌ها و میراث دانشمندانی شکل گرفته است که بی‌هیاهو در مسیر توسعه علمی کشور گام برداشته‌اند.
جلال افشار و موزه جانورشناسی نیز بخشی از همین حافظه علمی ایران هستند؛ میراثی که شناخت، حفاظت و انتقال آن به نسل‌های آینده، نیازمند توجه جدی جامعه علمی، مسئولان و افکار عمومی است.
