سیزدهم رجب، زادروز میلاد پدرِ بزرگ وار دو پیشوای الهی، امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام را روز پدر نام نهاده اند؛ روزی که بسان فرصتی طلاییْ در صحنه یادآوری و تقدیر از زحمات بی دریغ پدر است.
روزی برای تفکر درباره تلاش ها، رنج ها، از خودگذشتگی ها و ایثار پدران جامعه. روز «خدا قوّت» گفتن به پدر و زدودن اندکی از غبار خستگی چهره پُر مِحنت و محبت او روز نظاره لبخند زیبای پدر. روزی برای به یاد پدر بودن، با پدر بودن و برای پدر بودن پدر کوه رنج است و معدنِ گنج، مظهر ایثار است و وفا، کانون لطف است و صفا، نامش همراه شکوه و وقار، نگاهش نافذ و پراقتدار، کلامش متین و استوار، وجودش همیشه کوشا و بی قرار و هستی اش پر افتخار، گام هایش مردانه و پر صلابت، دست هایش توانا و پرسخاوت، بازوانش قوی و پرقدرت و نگاهش آینه محبّت؛ پدر، روشنایی خانه است و نور فروزان کاشانه، صبح گاهش طلوع آفتاب مهربانی است و شام گاهش تابش مهتاب زندگانی؛ پدر، دریای محبت است و اقیانوس شفقت، ناخدای دریای توفانی و غوّاص اقیانوس مهربانی؛ پدر امیدبخش زندگی است و مایه سرزندگی، مِهرش شهدِ گل های منزل است و لبخندش قرارِ دل است .
قرآن برای پدر و مادر جایگاه ویژه ای قایل شده است و آیات قرآنی پس از وجوب بندگی خدای یکتا از مردم خواسته است تا به احسان و نیکی در حق پدر بپردازند و حق ایشان را به تمام و کمال ادا نمایند
در جامعه امروز، بسیاری از کرامت ها و آیین و سنت های پسندیده و نیکی چون خانواده و احترام و ادب در حق پدر و مادر از میان رفته است و اصول اخلاقی با تهاجم فرهنگی غربی و دیدگاه های نسبی گرایانه اخلاقی و حسی گرایانه مادی زیرپا گذاشته می شود. از این رو، بازخوانی مقام و منزلت پدر از دیدگاه قرآن تلاشی است تا ضمن قدردانی از نقش و جایگاه پدر، به گونه ای حق ایشان را ادا نماید
در آیه 4 و 5 سوره احزاب از مسلمانان خواسته شده است که فرزندان را به پدر حقیقی آنان انتساب کنند و از انتساب فرزند به غیر پدر دوری و اجتناب شود. در آیه5 پس از بیان لزوم انتساب فرزندان به پدر حقیقی، هرگونه نسبت دادن عمدی شخص به غیر پدر را گناه و جرم دانسته و مسلمانان را از چنین عملی بازداشته است
به نظر قرآن بهترین شیوه و اخلاقی ترین و حقوقی ترین عمل آن است که شخص به پدر حقیقی اش نسبت داده شود و هرگونه نسبت به غیرپدر، رفتاری ظالمانه و به دور از عدالت است
آیه4 سوره احزاب توضیح می دهد که از جمله هدایت های خاص خداوند نسبت به آدمی آن است که وی را به لزوم اسناد فرزند حقیقی به پدر را در آیات و آموزه های وحیانی قرآن تبیین کرده و آدمی را به سوی راه درست رهنمون ساخته است
برای این که مساله در اذهان مردمان جایگزین شود با عملیاتی کردن موضوع و مساله خاصی چون نفی پدر بودن فرزند نسبت به زیدبن حارثه کوشید تا این معنا در فکر و اندیشه مردم تغییر یابد و زید را به آن حضرت(ص) نسبت ندهند و به جای این که بگویند زیدبن محمد(ص) بگویند زیدبن حارثه تا مردم عملا این فرهنگ جدید را بپذیرند و اقدام به نفی نسبت به غیر پدرحقیقی نمایند.
لازم میدانم در پایان میلاد حضرت علی علیه السلام را به صورت ویژه به خانواده های معظم شهدا و ایثارگران تبریک عرض کنم به اعتقاد من روز مرد را باید به شیر زنان فداکار همسران شهدا به صورت خاص تبریک گفت زیرا این بزرگواران هم پدر بودند و هم مادر و با فداکاری فرزندان شهدا را تربیت کردند
دکتر حسن کامران استاد تمام دانشگاه تهران
