رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با تأکید بر ضرورت شتاببخشی به مناسبسازی مدارس، خواستار ایجاد ردیف اعتباری مستقل برای این موضوع در بودجه سال ۱۴۰۶ شد و گفت: با اختصاص اعتبار مشخص میتوان در یک برنامه فشرده، مدارس پذیرای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه را به استانداردهای مناسبسازی مجهز کرد.
بهگزارش پایگاه خبری همبستگی ملی : حمیدرضا خانمحمدی؛ رئیس سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در نشست ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور با وزارت آموزش و پرورش، با اشاره به اینکه سازمان نوسازی مدارس کشور بهطور اختصاصی برای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه فضای آموزشی ایجاد میکند، اظهار کرد: ساخت مدارس استثنایی از طریق منابع خیرین و ردیفهای اعتباری پیگیری شده، اما در حوزه مناسبسازی مدارس فراگیر، ردیف اعتباری مشخصی وجود ندارد و بخش عمده اقدامات از محل اعتبارات تعمیر و تجهیز انجام میشود.
وی افزود: با توجه به ارتباطات و ظرفیتهای موجود در حوزه مجلس شورای اسلامی و بودجه، پیشنهاد میکنیم برای سال ۱۴۰۶ ردیف اعتباری مستقلی برای مناسبسازی مدارس در نظر گرفته شود تا بتوانیم با یک جهش جدی، مدارس فراگیر را به استانداردهای مورد نیاز برسانیم.
خانمحمدی تأکید کرد: اگر منابع لازم اختصاص یابد، سازمان نوسازی مدارس میتواند برنامه مشخصی ارائه کند و در یک بازه زمانی یکساله، بخش عمده مدارس پذیرای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه را مطابق استانداردهای مناسبسازی ارتقا دهد.
در ادامه این نشست، عبداللهی ، معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور، با تشریح اقدامات انجامشده در حوزه مناسبسازی فضاهای آموزشی، گفت: رویکرد وزارت آموزش و پرورش در این حوزه، تبدیل قوانین و مقررات حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت به یک چارچوب اجرایی و عملیاتی در طراحی و ساخت فضاهای آموزشی است.
وی افزود: موضوع مناسبسازی در نقشه راه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش بهعنوان یک پروژه مشخص تعریف شده و در پایشهای دورهای سند نیز مورد ارزیابی قرار میگیرد.
عبداللهی با اشاره به دو سیاست کلیدی وزارت آموزش و پرورش در حوزه فضاهای آموزشی، اظهار کرد: «مناسبسازی» و «دسترسپذیری» دو محور اصلی در طراحی و ساخت فضاهای آموزشی هستند و تلاش شده این موضوعات از اقدامات موردی و مقطعی به یک رویه نهادینه در وزارت آموزش و پرورش تبدیل شوند.
مناسبسازی در ضوابط طراحی مدارس نهادینه شده است
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی مدارس کشور گفت: در طراحی فضاهای آموزشی جدید، الزامات مناسبسازی در ضوابط فنی پیشبینی شده و ضابطه ۶۹۷ بهعنوان چارچوب طراحی فضاهای آموزشی، الزامات مربوط به دسترسی افراد دارای معلولیت را در بخشهایی همچون ورودیها، سرویسهای بهداشتی و مسیرهای دسترسی مورد توجه قرار داده است.
وی ادامه داد: همچنین ضابطه ۷۳۴ برای طراحی و ساخت مدارس ویژه دانشآموزان دارای نیازهای ویژه تدوین و در مراجع مربوط تصویب شده و مبنای ساخت مدارس استثنایی و مدارس ویژه از جمله مدارس دانشآموزان دارای اوتیسم قرار گرفته است.
عبداللهی افزود: بر این اساس، مناسبسازی در پروژههای جدید دیگر یک اقدام موردی نیست، بلکه به بخشی از فرایند طراحی و ساخت فضاهای آموزشی تبدیل شده است.
وی با اشاره به نظام نظارت بر ساخت فضاهای آموزشی در کشور گفت: حدود ۱۱۰۰ مهندس ناظر در سطح کشور بر پروژههای ساخت فضاهای آموزشی نظارت دارند و رعایت الزامات مناسبسازی نیز یکی از مؤلفههای مهم در نظام نظارت و کاربرگهای مربوط به پروژههاست.
اجرای ۱۴۳ پروژه مدرسه استثنایی با بیش از ۹۰۰ کلاس درس
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی مدارس کشور همچنین از اجرای پروژههای متعدد در حوزه مدارس استثنایی خبر داد و گفت: طی سالهای گذشته ۱۷۴ پروژه مدرسه استثنایی با حدود یکهزار کلاس درس تحویل شده است.
وی افزود: در دولت چهاردهم نیز تاکنون حدود ۶۸ پروژه مدرسه استثنایی با طراحیهای ویژه به بهرهبرداری رسیده و در حال حاضر ۱۴۳ پروژه با بیش از ۹۰۰ کلاس درس در نقاط مختلف کشور در دست اجراست.
عبداللهی اظهار کرد: بر اساس برنامهریزی انجامشده، مجموع پروژههای مدارس استثنایی با طراحی ویژه در این دوره به حدود ۲۱۱ پروژه خواهد رسید که بخش قابل توجهی از آنها تاکنون تحویل شده است.
اجرای مناسبسازی در ۵۰۰ مدرسه در دستور کار
وی با اشاره به مدارس عادی نیز گفت: مناسبسازی و بهسازی حدود ۵۰۰ مدرسه موجود در سال در دستور کار قرار گرفته است و این اقدامات با توجه به اولویتهای اعلامشده از سوی حوزه آموزش و پرورش استثنایی و از محل منابع تعمیر و تجهیز دنبال میشود.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی مدارس کشور تأکید کرد: این اقدامات شامل اصلاح و بهسازی مسیرهای دسترسی، رمپها، سرویسهای بهداشتی و سایر الزامات مورد نیاز برای استفاده دانشآموزان دارای نیازهای ویژه است.
ساخت مدارس اوتیسم با استانداردهای ویژه
عبداللهی با اشاره به توسعه مدارس ویژه دانشآموزان دارای اوتیسم،گفت: در یکی دو سال اخیر، ساخت حدود ۱۴ مدرسه اوتیسم در کشور آغاز شده است و این مدارس بر اساس ضوابط و معماری متناسب با نیازهای دانشآموزان دارای اوتیسم طراحی میشوند.
وی پروژه مدرسه اوتیسم همدان را یکی از نمونههای شاخص این طرحها دانست و گفت: این پروژه با طراحی و مصالح متناسب با نیازهای دانشآموزان دارای اوتیسم اجرا شده و میتواند بهعنوان یک نمونه قابل توجه مورد استفاده قرار گیرد.
معاون فنی و نظارت سازمان نوسازی مدارس کشور در جمعبندی برنامههای این سازمان گفت: مسیر نخست، نهادینهسازی الزامات مناسبسازی در تمامی پروژههای جدید است؛ مسیر دوم، ساخت مدارس ویژه برای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه بر اساس اولویتهای اعلامشده و مسیر سوم، ارتقای مدارس موجود است.
وی تأکید کرد: هدف نهایی این است که مناسبسازی و دسترسپذیری از یک اقدام موردی در وزارت آموزش و پرورش به یک اقدام دائمی، مستمر و نهادینه در تمام فرایندهای طراحی، ساخت و توسعه فضاهای آموزشی تبدیل شود.
اصلاح آییننامه آموزش فراگیر پس از ۱۴ سال
به گزارش ایسنا، سالار قاسمی رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور نیز در نشست ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور با تشریح اقدامات این سازمان در مسیر توسعه آموزش فراگیر و مناسبسازی خدمات آموزشی، گفت: ۱۷ هزار و ۶۹۳ دانشآموز دارای نیازهای ویژه در شبکه آموزش تلفیقی و فراگیر کشور تحصیل میکنند و امسال برای نخستینبار ساعات آموزش و حمایت از این دانشآموزان از دو ساعت به چهار ساعت افزایش یافته است.
وی با تأکید بر اینکه آموزش فراگیر یکی از اصلیترین راهبردهای سازمان آموزش و پرورش استثنایی است، اظهار کرد: آموزش فراگیر بستری برای تحقق عدالت آموزشی، ارتقای کیفیت، تقویت هویت و افزایش مهارتهای اجتماعی دانشآموزان دارای نیازهای ویژه است و باید با رویکردی جامع، مشارکتی و بینبخشی دنبال شود.
وی افزود: حدود ۱۰ هزار مدرسه کشور درگیر آموزش دانشآموزان در شبکه فراگیر هستند و حدود ۸۰۰ مدرسه استثنایی بهعنوان مدارس پشتیبان، بر روند ارائه خدمات به این مدارس نظارت و از آنها حمایت میکنند.
قاسمی ادامه داد: مدارس پشتیبان موظفاند شرایط حضور دانشآموزان دارای نیازهای ویژه در مدارس پذیرا، وضعیت مناسبسازی فضا، عملکرد معلمان و نحوه ارائه خدمات آموزشی را بررسی کنند.
افزایش دو برابری ساعات آموزش فراگیر
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی با اشاره به حمایت وزارت آموزش و پرورش از توسعه آموزش فراگیر، گفت: امسال برای نخستینبار ساعات ارائه خدمات آموزشی و حمایتی به دانشآموزان در مدارس فراگیر از دو ساعت به چهار ساعت افزایش یافته است.
وی این اقدام را گامی مهم برای ارتقای کیفیت آموزش دانشآموزان دارای نیازهای ویژه دانست و افزود: معلمان رابط در این فرایند نقش حلقه اتصال میان دانشآموز، مدرسه و خانواده را ایفا میکنند.
قاسمی با اشاره به برنامههای سازمان آموزش و پرورش استثنایی در حوزه مناسبسازی، گفت: این اقدامات در هفت محور شامل قوانین، محتوا، معلمان، فضا، مناسبسازی منابع آموزشی، ارزیابی عادلانه و همکاریهای بینبخشی دنبال شده است.
وی از اصلاح آییننامه آموزش فراگیر پس از حدود ۱۴ سال خبر داد و اظهار کرد: آییننامه آموزش فراگیر که آخرین اصلاحات آن در سال ۱۳۹۰ انجام شده بود، امسال بازنگری و اصلاح شده و در خردادماه برای بررسی و تصویب به شورای عالی آموزش و پرورش ارائه شده است.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی افزود: رویکرد جدید، عبور از آموزش صرفاً تلفیقی و حرکت به سمت آموزش فراگیر واقعی است تا مناسبسازی در بخشهای مختلف نظام آموزشی نهادینه شود.
آموزش ۳۰ هزار مدیر و معلم برای آموزش فراگیر
قاسمی توانمندسازی نیروی انسانی را یکی دیگر از محورهای برنامه مناسبسازی عنوان کرد و گفت: با همکاری مرکز برنامهریزی منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش و پرورش، دورههای آموزشی برای مدیران و معلمان مدارس فراگیر برگزار شد و در مجموع ۳۰ هزار مدیر و معلم در زمینه نحوه آموزش و تعامل با دانشآموزان دارای نیازهای ویژه آموزش دیدند.
وی افزود: هدف از این آموزشها، تغییر رویکرد از آموزش متمرکز بر محتوا به آموزش متمرکز بر نیازهای یادگیرنده و توانمندسازی معلمان برای پاسخگویی مناسب به نیازهای دانشآموزان است.
مناسبسازی ۱۰۳ عنوان کتاب درسی
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی با اشاره به مناسبسازی محتوای آموزشی گفت: در حوزه دانشآموزان دارای آسیب بینایی، از مجموع ۱۳۷ عنوان کتاب درسی، ۱۰۳ عنوان مناسبسازی شده است.
قاسمی افزود: همچنین ۴۲ عنوان کتاب در قالب منابع صوتی و چندرسانهای مناسبسازی شده که شامل چهار عنوان در دوره ابتدایی، ۱۴ عنوان در دوره متوسطه اول و ۲۴ عنوان در دوره متوسطه دوم است.
وی گفت: تبدیل کتابهای درسی به خط بریل، تولید کتابهای صوتی و استفاده از منابع درشتخط از جمله اقداماتی است که با هدف دسترسی برابر دانشآموزان دارای آسیب بینایی و جسمی ـ حرکتی به محتوای آموزشی انجام شده است.
مناسبسازی ارزیابی و آزمونهای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه
قاسمی همچنین از اقدامات انجامشده برای فراهمکردن شرایط ارزیابی عادلانه خبر داد و گفت: برای دانشآموزانی که در فرایند آزمون به خدمات ویژه نیاز دارند، منشیهای آموزشدیده و متخصص پیشبینی شده است.
وی افزود: سؤالات دروس نهایی پایه یازدهم نیز برای نخستینبار در سال گذشته در شش استان به خط بریل ارائه شد و امسال این پوشش به ۱۱ استان افزایش یافته است.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی ادامه داد: در آزمون سراسری نیز با همکاری سازمان ملی سنجش، برای دانشآموزان دارای نیاز به خط بریل یا منشی، تمهیدات لازم پیشبینی شده و این همکاری در آزمونهای کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکتری و دانشگاه فرهنگیان نیز دنبال شده است.
قاسمی با اشاره به توسعه شبکه مدارس پذیرا و پشتیبان گفت: برای مدارس فراگیر، معلم رابط پیشبینی شده است تا ضمن حمایت آموزشی از دانشآموز، ارتباط میان مدرسه، خانواده و دانشآموز را تقویت کند.
وی همچنین از ایجاد رابط آموزش فراگیر در سطح معاونتهای ابتدایی استانها و شکلگیری شوراهای فراگیر در مناطق آموزش و پرورش خبر داد و گفت: این ساختار با هدف عملیاتیکردن برنامههای آموزش فراگیر در سطح استان و منطقه ایجاد شده است.
سه مطالبه سازمان آموزش و پرورش استثنایی
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی در ادامه سه درخواست اصلی این سازمان را از ستاد هماهنگی و پیگیری مناسبسازی کشور مطرح کرد.
قاسمی نخستین درخواست را تسریع در تصویب و ابلاغ آییننامه اصلاحشده آموزش فراگیر عنوان کرد و گفت: تصویب این آییننامه میتواند زمینه اجرای کاملتر و باکیفیتتر سیاست آموزش فراگیر را فراهم کند.
وی دومین درخواست را استمرار حمایتهای بینبخشی دانست و افزود: همکاری سازمان ملی سنجش، سازمان نوسازی مدارس، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، معاونتهای مختلف وزارت آموزش و پرورش و سازمان بهزیستی باید استمرار داشته باشد تا خدمات به دانشآموزان دارای نیازهای ویژه بهصورت یکپارچه ارائه شود.
قاسمی همچنین سومین مطالبه را تأمین اعتبار برای مدارس پذیرا و پشتیبان و توسعه این شبکه عنوان کرد و گفت: حفظ پوشش خدمات و توسعه مدارس پذیرا و پشتیبان نیازمند حمایت اعتباری و استمرار همکاری دستگاههای مرتبط است.
وی در جمعبندی اظهار کرد: تحقق آموزش فراگیر برای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه، نیازمند سه رویکرد جامع، مشارکتی و بینبخشی است.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی افزود: مشارکت خانوادهها، توانمندسازی معلمان، حمایت مستمر دولت و تغییر نگرشهای اجتماعی، پیششرط ارائه خدمات باکیفیت به دانشآموزان دارای نیازهای ویژه است.
قاسمی تأکید کرد: هدف نهایی سازمان، حرکت به سمت نظام آموزشی فراگیر، عادلانه و انسانی است؛ نظامی که در آن دانشآموزان دارای نیازهای ویژه بتوانند با دسترسی برابر به فضا، محتوای آموزشی، معلم و خدمات حمایتی، از فرصتهای آموزشی کشور بهرهمند شوند.
