شهریههای چنددهمیلیونی پیشدبستانیهای غیرانتفاعی و کمبود مدارس دولتی برگزارکننده این دوره در بسیاری از مناطق، موجب شده والدین طبقات متوسط و کمدرآمد برای ثبتنام فرزندان خود به مراکز آموزشی وابسته به فرهنگسراها و مساجد روی آورند؛ مراکزی که به گفته رئیس سازمان تعلیم و تربیت کودک، به دلیل غیراستاندارد بودن محتوای آموزشی و فضای فیزیکی، فعالیتشان قانونی نیست.
آموزش در سنین پیشدبستانی هر چند هنوز به صورت اختیاری ارائه میشود و بدلیل پولی بودن آن، «اجباری» نشده اما تفاوت سطح یادگیری در بین کلاس اولیهایی که این دوره را گذارندهاند نسبت با کسانی که وارد این دوره نمیشوند، ورود به پیشدبستانی را امروزه به ضرورتی انکارناپذیر تبدیل کرده است.
این در حالیست که پیشدبستانی برای بسیاری از خانوادهها بیش از آنکه یک فرصت تربیتی باشد، به دغدغهای مالی و اجتماعی تبدیل شده است. شهریه کودکستانها در برخی از مناطق کشور به رقمی حتی بالاتر از ۶۰ میلیون تومان در سال رسیده؛ عددی که پرداخت آن برای بخش بزرگی از جامعه که غالبا با حقوق کارگری و کارمندی روزگار سپری میکنند، بسیار دشوار و غیرممکن است.
همین مسئله سبب شده والدین به دنبال جستوجوی گزینههای جایگزین و ارزانتر همچون بهرهمندی از ظرفیت مدارس دولتی و حتی استفاده از مساجد با شهریهای حدود ۲۰ میلیون تومان بروند؛ گزینهای که دیگر به انتخابی اجباری برای خانوادهها تبدیل شده است.
اما مشکل تنها پرداخت شهریه خارج از توان خانواده نیست بلکه کمبود مدارس دولتی که دوره پیش دبستانی را برگزار میکنند و یا تکمیل زودهنگام ظرفیت آنها، در اغلب مناطق باعث اجبار والدین برای ثبتنام فرزندشان در کودکستانهای غیردولتی شده؛ البته روی دیگر این سکه، ثبتنام کودکان در فرهنگسراهای وابسته به شهرداری و مساجد دایر کننده دوره پیشدبستانی توسط والدین قشر متوسط و دهکهای پایینتر جامعه است حال آنکه این اتفاق خود عاملی برای ایجاد شکاف آموزشی میان کودکان طبقات مختلف بدلیل عدم بهرهمندی از مربیان آموزش دیده و محتوای آموزشی استاندارد و مورد تایید سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک است.
اینگونه، والدینی که توان مالی محدودی دارند، نهتنها از امکان دسترسی به مراکز استاندارد آموزشی محروم میشوند، بلکه ناخواسته فرزندانشان را از فرصتهای برابر رشد اجتماعی، آموزش مهارتهای پایه و تجربه محیطهای علمی-فرهنگی دور میکنند که نتیجه این وضعیت، بازتولید نابرابریهای اجتماعی در همان نخستین سالهای زندگی کودکان است؛ جایی که قرار بود نقطه آغازین عدالت آموزشی باشد.
با گشتی در سطح شهر تهران مصداقهای عینی این موضوع ملاحظه شد به طوریکه شهریه کودکستانی(غیردولتی) در منطقه پیروزی برای ۹ ماه سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ مبلغ ۱۰۸ میلیون تومان اعلام شد و علت این میزان شهریه، وجود کلاسهای بازی محور، مهارت محور و وجود مربی و کمک مربی به همراه هزینههای نهار عنوان شد.
همچنین پیگیریهای دیگر حاکیست شهریه یک پیش دبستانی در خیابان انقلاب ۱۷.۵ میلیون تومان، شهریه کودکستان هوشمند در بزرگراه شهید رییسی حدود ۱۰ میلیون تومان برای ۹ ماه سال تحصیلی اعلام شد. حال آنکه در منطقه افسریه و برخی مناطق تهران، موسسین از اعلام نرخ قطعی شهریه خودداری کردند و پشت تلفن دریافتیها را بصورت علیالحساب و حدود ۵ میلیون اعلام و نرخ قطعی را منوط به مراجعه حضوری کردند.
قضیه جایی جالب شد که یکی از مساجد خیابان نهجالبلاغه تهران شهریه دوره پیشدبستانی را ۲۵ میلیون تومان اعلام کرد، رقمی که مصداقهای دیگر آن نیز در سایر مناطق صدق میکند.
همچنین با مراجعه به یکی از فرهنگسراهای اطراف تهران که وابسته به شهرداری تهران است و گپی با مدیرمهدکودکش عنوان شد: تعرفهای که مجوز دریافتش را داریم ۲۵ میلیون تومان است اما بدلیل وابستگی فرهنگسرا به شهرداری و توان مالی مردم منطقه، این رقم را به حدود ۸ میلیون تومان رساندهایم اما میتوانیم تا رقم اعلام شده (۲۵ میلیون تومان) شهریه بگیریم چون تعرفه اعلامی به ما این رقم است.
نرسیدن به حد نصاب ظرفیت دوره پیشدبستانی مدارس دولتی در مرکز شهر تهران و عدم تشکیل این دوره در این مدارس، دیگر نکتهای بود که با گشتی در سطح شهر به آن برخوردیم، عاملی که ناچارا والدین را به دبستانهای غیرانتفاعی آن منطقه سوق داده است.
این درحالیست که حمیدرضا شیخ الاسلام رییس سازمان ملی تعلیم و تربیت در گفتوگو با ایسنا، در توضیح این مسئله گفت: از مردم خواهشمندیم نسبت به آموزش بهترینهای جامعه خود که فرزندان هستند دقت داشته باشند و با توجه به حساسیت این دوره حتما در مراکزی کودکان را ثبتنام کنند که معتبر بوده و از سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک مجوز داشته باشند چراکه کلیه بستههای یاددهی، یادگیری و تربیتی با داوری بهترینهایی صورت گرفته که در این زمینه صاحب نظر هستند و کاملا کارشناسی شده است. همچنین از پرداخت شهریههای غیرمتعارف جلوگیری میکند و خانوادهها بارمالی غیر متعارف را تحمل نخواهند کرد.
وی در خصوص مبالغ شهریه کودکستانها افزود: شهریه دقیقا با آیتمهایی تعیین شده که هیچ گونه جای بحثی باقی نگذاشته است. شهریه نوآموز بر مبنای اجاره بهای ملک است؛ با توجه به اینکه ملک در کدام منطقه قرار دارد، کارشناس رسمی دادگستری قیمت گذاشته، ۲۰ درصد تجهیزات و امکاناتی که موسس در آنجا قرار داده، هزینه نیروی انسانی بر مبنای قانون اداره کار، ۴ درصد سود موثر و ۱۲ درصد موارد مصرفی که در طول سال باید هزینه بچهها شود، تعیین میشود.
رییس سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک با بیان اینکه براساس این مبناها، کلیت به سیستم داده و سیستم شهریه را اعلام میکند ادامه داد: لذا در خصوص تعیین رقم شهریه هیچ جای شبههای نیست.
