پایگاه خبری همبستگی ملی
در دنیای مدرن که مرزهای جغرافیایی با میدانهای نبرد شناختی گره خوردهاند، جنگ دیگر تنها به تقابل نظامی در خطوط مقدم محدود نمیشود؛ بلکه «ادراک» و «روایت» به میدانهای اصلی نبرد تبدیل شدهاند. در شرایطی که یک کشور درگیر تنشهای امنیتی یا جنگ است، رسانهها نه تنها ابزار اطلاعرسانی، بلکه ستون فقرات پدافند ملی محسوب میشوند. در این وضعیت حساس، دولتها بیش از هر زمان دیگری نیازمند تغییر نگاه به رسانهها هستند؛ چرا که رسانهها در خط مقدم دفاع در برابر تهاجم شناختی دشمن قرار دارند و میتوانند مانند یک «سپر دفاعی» عمل کنند.
نخستین نکته در این باره، درک ماهیت جنگهای نوین است. دشمن پیش از آنکه به زیرساختهای فیزیکی حمله کند، به «زیرساختهای ذهنی» جامعه هجوم میبرد. هدف اصلی تهاجم رسانهای دشمن، ایجاد گسست میان حاکمیت و ملت، ترویج ناامیدی و القای شکست است. در این میان، اگر رسانههای داخلی مورد اعتماد مردم باشند، میتوانند با شفافسازی بهموقع و روایت صحیح از وقایع، اثرات سمی شایعات و اخبار جعلی را خنثی کنند. متأسفانه در بسیاری از مواقع، دولتها در شرایط بحرانی به جای «توانمندسازی» رسانهها، به سمت «کنترل و محدودسازی» پیش میروند. این رویکرد انقباضی نه تنها قدرت اقناعی رسانهها را کاهش میدهد، بلکه باعث میشود روایتهای رسمی در جامعه «غیرقابلباور» تلقی شوند. دولت باید درک کند که در شرایط جنگی، «مرجعیت رسانهای» یک دارایی استراتژیک است؛ اگر رسانه داخلی مرجع نباشد، افکار عمومی به سمت روایتهای رسانههای معاند سوق داده میشود و این آغاز شکست در میدان نبرد شناختی است.
نگاه ویژه دولت به رسانه باید در سه محور اصلی عملیاتی شود: نخست، تسهیل دسترسی به اطلاعاتِ صحیح و دقیق؛ چرا که خلأ خبری، بهترین فرصت برای دشمن است تا روایتهای خود را جایگزین واقعیت کند. دوم، حمایت از مرجعیت رسانهای از طریق ارتقای ساختارهای پاسخگویی؛ دولتی که در زمان جنگ صادقانه با رسانهها و از طریق آنها با مردم سخن بگوید، سرمایه اجتماعی خود را بیمه میکند. سوم، تفکیک میان «رسانه مخالفِ هویت ملی» و «رسانه منتقدِ عملکرد اجرایی»؛ دولت باید فضای نقد سازنده را حتی در شرایط سخت حفظ کند تا پویایی تحلیل رسانهای به انفعال تبدیل نشود.
تأثیر رسانهها تنها به زمان جنگ محدود نمیشود. پس از پایان درگیریها، جامعه با چالشهای روانی و اجتماعی بسیاری روبهروست. در این مرحله، دشمن تلاش میکند با «روایتهای پیروزیسوز» یا بزرگنمایی آسیبها، دستاوردهای ملی را به تلخی مبدل کند. در اینجاست که رسانهها وظیفه دارند به عنوان پل میان دولت و جامعه، ضمن ترمیم انسجام ملی، از شکلگیری ناامیدی مفرط جلوگیری کنند. در نهایت، باید تأکید کرد که سپر دفاعی یک ملت، نه تنها در زرادخانهها، بلکه در روایتهای رسانهای است که حقیقت را صادقانه بیان میکنند. دولتی که رسانهها را بازوان استراتژیک دفاع ملی ببیند، نه تنها در نبرد روایتها پیروز میشود، بلکه پیوند مستحکمتری با مردم برقرار کرده و پایداری ملی را در بلندمدت تضمین میکند.
خسته نباشید مطالب بسیار دقیق و درستی را فرمودید
سلام
سپاس از توجه شما