از جمله موضوعاتی که در چند وقت گذشته به آن بسیار پرداخته شده است فرهنگ شهروندی است
امروزه رشد سریع شهرها و توسعه کالبدی آنها، صنعتی شدن شهرها، افزایش آپارتمان نشینی، رشد مصرف گرایی و گسترش فردگرایی، بحرانهای گوناگونی در محیط زندگی شهری ایجاد کرده است. لازمه درک و رفع این بحرانها، تغییر در سبک زندگی شهرنشینان است چرا که شهر نشینی معاصر، الزاماتی را برای انسانها ایجاد کرده است
فرهنگ شهروندی مفهومی دو سویه است یعنی شهروندان از یک سو تکالیف و مسئولیتهایی دارند و از سوی دیگر باید از حقوق مدنی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی برخوردار باشند. یعنی شهروند موقعیتی دارد که باید زندگی خویش را بر اساس وابستگی متقابل، توازن و تعادل میان حقوق و مسئولیتهای اجتماعی، ساماندهی کند
یکی از مهمترین عوامل در جهت تحقق فرهنگ شهروندی، مشارکت اعضای جامعه در اداره امور جامعه است. گائوتری معتقد است مشارکت اجتماعی، یک فرآیند عمومی، یکپارچه، چندگانه، چند بعدی و چند فرهنگی است که هدف آن سوق دادن همه افراد جامعه به سمت ایفای نقش در مراحل توسعه است. مثلاً توسعه نهادهای علمی و آموزشی زمینه ساز مشارکت اغلب افراد جامعه در تحولات اجتماعی و اقتصادی است و در مردم نوعی آمادگی ایجاد میکند که تفکرات متناسب با توسعه را بپذیرند
فرهنگ شهروندی مفهومی اجتماعی است که از نیازها، شرایط و بسترهای اجتماعی و فرهنگی جامعه امروز نشأت میگیرد و نشان دهنده تعهد و مسئولیت متقابل اجتماعی اعضای جامعه با یکدیگر و حقوق متقابل مردم و دولت است؛ بنابراین باید فرهنگ شهروندی به عنوان یکی از شاخصهای مهم پیشرفت و توسعه کشور، بیشتر مورد توجه پژوهشگران، برنامهریزان و سیاست گذاران اجتماعی قرار گیرد، زیرا ارتقای فرهنگ شهروندی، موجب میشود بستر اجتماعی مناسبی برای فعالیتهای همه اعضای جامعه فراهم شود و به افراد کمک میکند تا گامهای موثرتری را به سوی پیشرفت، تعالی، توسعه و آبادانی جامعه خویش بردارند
