بازخوانی سفرنامه شبکه نواوران ملل در جستجوی انسان نوآور و شهر زنده

پایگاه خبری همبستگی ملی،سرویس فرهنگی

نگاه شبکه نواوران ملل به جغرافیا، فراتر از نقشه‌خوانی‌های معمول، سفری است به لایه‌های پنهان هویت و سرزمینی که در آن، انسان نوآور و شهرهای فراموش‌شده در پیوندی ناگسستنی، آینده‌سازی را معنا می‌کنند. این شبکه با رویکردی که می‌توان آن را «نوستالژی آینده‌نگر» نامید، نظریه‌های کلاسیک و تقلیل‌گرایانه توسعه را به چالش می‌کشد و شهرهایی را که در حاشیه انگاشته شده‌اند، به کانون‌های تپنده نوآوری بدل می‌سازد. از عنبران که با گلیم‌بافی‌اش پایتخت جهانی گره‌هاست تا چالدران که در نگاه ایشان به مرکز پیوند افکار ملل بدل می‌شود، نوآوران ملل به دنبال کشف آن «هندسه امید» است که در جغرافیای حاشیه نهفته است. این شبکه با پیوند زدن هشترود به عنوان پایتخت نوآوران، سنندج در مقام شهر نوای موسیقی و انزلی به مثابه هاب نوآوری اوراسیا، شبکه‌ای از زیست‌بوم‌های خلاق را ترسیم می‌کند که در آن‌ها، معماری هویت شهر و شخص، توأمان و در یک تراز انسانی تعریف می‌شوند.

در منظومه فکری شبکه نواوران ملل ، توسعه نیافتگی یک تقدیر جغرافیایی نیست، بلکه بن‌بستی است که تنها با «نوآوری انسان‌محور» گشوده می‌شود. نواوران ملل بر این باور است که برای عبور از ابربحران‌های دوران، نیاز به الگویی داریم که ریشه در خاکِ اندیشه‌ورزی داشته و با شاخه‌های هنرورزی، عشق‌ورزی و صلح‌ورزی به آسمانِ تعالی برسد. شبکه نواوران در سفرنامه‌اش، دانشمندان گمنام را همچون آثار باستانی شهرهای فراموش‌شده، بازیابی و به صدر می‌نشاند تا نشان دهد که ثروت واقعی یک سرزمین، نه در منابع زیرزمینی، که در ظرفیت‌های شکوفا نشده انسان‌های نوآور نهفته است. سبک این شبکه ، ترکیبی است از نقد رادیکال توسعه سنتی و ساخت‌گراییِ امیدوارانه که در آن، جغرافیا دیگر نه یک زندان، بلکه بستری برای رهایی و تبلور خلاقیت‌های بشری است.

نوآوران ملل نخستین گروه مردمی است که مدل هم‌ترازی هویت انسان و شهر را با این دقت و عمق در تراز جهانی طرح‌ریزی کرده و به آن روحی متعالی بخشیده است. این سفرنامه، نقشه‌راهی است برای کسانی که می‌خواهند از تکرار تجربه‌های شکست‌خورده توسعه دست بردارند و به سراغ ظرفیت‌های اصیل و بومیِ نوآوری بروند. نواوران ملل با این کنش، به جغرافیا معنا می‌بخشد و به شهرها حقِ زیستن در آینده را هدیه می‌دهد؛ شهری که در آن، پیوند میان فرد و جامعه بر پایه خرد و زیبایی استوار است. در نهایت، اندیشه این شبکه دعوتی است برای بازگشت به خویشتنِ خلاق؛ جایی که صلح و عشق، نه به عنوان مفاهیم انتزاعی، بلکه به عنوان ابزارهای عملیاتی برای آبادانی و توسعه پایدار به کار گرفته می‌شوند. این اثر، فراتر از یک تحلیل جغرافیایی، یک بیانیه انسانی برای عبور از عصرِ بی‌هویتی و رسیدن به دورانِ شکوفایی است که در آن، هر شهر کوچکی می‌تواند پایتخت بزرگِ یک نوآوریِ جهانی باشد و هر انسانی، معمارِ هویت خویش در جغرافیای پرامیدِ آینده.

ناصر عظیمی بنیانگذار شبکه نواوران ملل